1.  EĞİTİMDE MEVCUT DURUM

2001-2005 Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Plânının 2002 Yılı Programının eğitimle ilgili bölümünde eğitim-öğretim hizmetlerinin mevcut durumuna ilişkin aşağıdaki bazı önemli belirlemeler sıralanmıştır.

- 2000-2001 öğretim yılında okullaşma oranı, okul öncesi eğitimde yüzde 10,1’e, ilköğretimde yüzde 100,7’ye, yüzde 22,2’si mesleki teknik eğitim ve yüzde 41,8’i genel lise eğitiminde olmak üzere orta öğretimde yüzde 64’e, yüksek öğretimde ise yüzde 17,8’i örgün öğretimde olmak üzere toplam yüzde 28’e ulaşmıştır.

- Okul öncesi eğitimdeki öğretmen açığının giderilmesi amacıyla, kız meslek lisesi çocuk gelişimi bölümü mezunlarına Anadolu Üniversitesinde ön lisans ve lisans tamamlama imkanı getirilmiş ve bu çerçevede 3.344 usta öğretici yetiştirilerek görevlendirilmiştir. Bu kapsamda 66.880 çocuğun daha okul öncesi eğitim hizmetinden yararlanması sağlanmıştır.

- İlköğretim ve ortaöğretimde öğretmen ihtiyacının karşılanması amacıyla 2001 yılında 30 bin öğretmen ataması yapılmıştır.

- 2000-2001 öğretim yılında toplam 25.520 okuldan 602.643 öğrenci 77 ildeki 5.051 okula taşınmış ve böylece bu öğretim yılındaki ilköğretim öğrencilerinin yaklaşık yüzde 5’i taşımalı eğitimden yararlanmıştır. Ayrıca, taşımalı eğitim yönetmeliğinin bazı maddelerindeki değişikliklere ilişkin yönetmelik de yürürlüğe girmiştir.

- Ortaöğretimin mesleki ve teknik eğitim ağırlıklı olarak yeniden yapılandırılmasına ve yüksek öğretime geçişin düzenlenmesine ilişkin olarak 2547 sayılı yüksek öğrenim Yasası, 3308 sayılı çıraklık ve mesleki eğitim Yasası, 4306 sayılı 8 yıllık eğitim Yasası ve 3797 sayılı MEB teşkilat yasasında değişiklik yapılmasını öngören 4702 sayılı Yasa yürürlüğe girmiştir.

-  Bilgisayar destekli eğitim kapsamında bilgisayar kullanımının yaygınlaştırılması yönünde çalışmalar devam etmiştir. 2000-2001 öğretim yılında bilgisayar bulunan okul sayısı 5.536’ya ulaşmıştır. Ortaöğretim okullarında ise 235 adet bilgi teknolojisi sınıfı kurulmuştur.

- Sekiz yıllık kesintisiz zorunlu temel eğitim çalışmaları kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan Temel Eğitim Projesine Dünya Bankasınca sağlanan 300 milyon dolarlık kredinin Eylül 2001 tarihi itibarıyla yaklaşık 136 milyon doları kullanılmıştır.

- 2001 yılı sonu itibarıyla, okul öncesi eğitimde 11 bin öğrencilik 104 öğretim binası, ilköğretimde 520 bin öğrencilik 1.365 öğretim binası (18.934 derslik), genel ortaöğretimde 24 bin öğrencilik 31 adet öğretim binası, mesleki ve teknik orta öğretimde 20 bin öğrencilik 40 adet öğretim binası tamamlanmıştır.

2000-2001 öğretim yılında yaygın eğitim ile kamu ve özel kesim eğitim merkezlerinde yaklaşık 3.174 bin kişiye genel, kültürel, mesleki, çıraklık ve hizmet içi eğitim imkanı sağlanmıştır. 2000-2001 öğretim yılında 109 ana meslek grubunda 200 bin aday çırak, çırak ve kalfa eğitim görmüştür.

2002 Yılı Programında belirlenen bu saptamaların değerleri, MEB’in gerçekleştirdiği hizmetlerin bir süreç içermesi nedeniyle değişen ve gelişen koşullara uygun olarak nitelik ve nicelik yönünden yükselmektedir. Bu bağlamda MEB, tarihinde, ilk kez 1894-1895 yıllarından itibaren ülke çapında yayınlanan* eğitim istatistiklerine günümüzde de önem vermektedir. Eğitim-öğretim alanındaki gerçekleştirilen ve plânlanan eğitim faaliyetlerinin, mevcut durumuna ilişkin değerlendirmesini, her yıl uyguladığı objektif eğitim istatistikleri üzerinden yapmaktadır.

2001-2002 öğretim yılında;

Resmî ve özel 58.9 bin eğitim kurumunda 16.1 milyon öğrenci öğrenim görmekte, 578.8 bin öğretmen görev yapmaktadır.  Okulların yüzde 88’i, öğrencilerin yüzde 80’i ve öğretmenlerin yüzde 91’i örgün eğitim sistemi içerisinde yer almaktadır. Okulların yüzde 12’si,  öğrencilerin yüzde 20’si ve öğretmenlerin yüzde 9’u yaygın eğitim sistemi içerisindedir.

Ögün eğitimde okulların; yüzde 20’si okul öncesinde, yüzde 68’i ilköğretimde; yüzde 12’si ortaöğretimde; öğrencilerin; yüzde 2’si okul öncesinde, yüzde 80’i ilköğretim ve yüzde 18’i ortaöğretimde; öğretmenlerin ise; yüzde 3’ü okul öncesinde, yüzde 71’i ilköğretimde; yüzde 26’sı ortaöğretimde  bulunmaktadır.

Örgün eğitim sistemi içerisinde okulların yüzde 96’sı, öğrencilerin yüzde 98’i ve öğretmenlerin yüzde 95’i resmî kurumlardadır. (Bkz tablo 6)*
*AKYÜZ,Yahya, Türk Eğitim Tarihi, İstanbul, 2001

·          51.6 bin okulun 22.7 bini şehirde, 28.8 bini köyde bulunmaktadır. Buna göre yerleşim yerine göre okulların yüzde 44’ü şehirde, yüzde 56’sı köydedir.

·          Bu okulların 39.8 bininde normal öğretim, 11.7 bininde ise ikili öğretim yapılmaktadır. Buna göre normal öğretim yapan okulların yüzde 38’i şehirde, yüzde 62’si köyde bulunmaktadır.

·          Okulların yüzde 77’sinde normal öğretim, yüzde 23’ünde de ikili öğretim yapılmaktadır.

·          Genel ortaöğretim okullarının yüzde 14’ü köyde, yüzde 86’sı; mesleki teknik ortaöğretimde ise yüzde 7’si köyde, yüzde 93’ü şehirde bulunmaktadır.

·          2000-2001 öğretim yılında;  dersliklerin yüzde 0.5’i bağımsız anaokulunda, yüzde 77.0’ı ilköğretimde ve yüzde 22,5’i ortaöğretimde yer almaktadır.

Ortaöğretimde dersliklerin yüzde 59’u genel ortaöğretimde, yüzde 41’i meslekî-teknik ortaöğretimdedir. Bağımsız anaokulu dersliklerinin yüzde 98’i, ilköğretim dersliklerinin yüzde 59’u ve  ortaöğretim dersliklerinin yüzde 93’ü şehirdedir.

©2002 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Tüm hakları saklıdır.