Eğitim sisteminin temel amacı; Atatürk ilke ve  devrimlerine bağlı, düşünme, algılama ve problem çözme yeteneği gelişmiş, demokratik değerlere bağlı, yeni fikirlere açık, kişisel sorumluluk duygusuna sahip, ulusal kültürü özümsemiş, farklı kültürleri yorumlayabilen ve çağdaş uygarlığa katkıda bulunabilen, bilim ve teknoloji üretimine yatkın ve beceri düzeyi yüksek, üretken ve yaratıcı bilgi çağı insanının yetiştirilmesidir.

1997 yılında başlatılmış olan; tüm eğitim düzey ve türlerinde, çağın gereklerine ve toplumun gereksinimlerine uygun, öğrenci merkezli eğitim öğretim yapılması, hiçbir nedenle hiçbir bireyin eğitim süreci dışında kalmaması ve öğretmenlerin, mesleki gelişim ve istihdam koşullarının iyileştirilmesini sağlayacak çok yönlü ve geniş kapsamlı eğitim reformu 2000’li yıllarda da sürdürülecektir.

    Okul öncesi ve ilköğretim basamaklarını içine alan ve her bir insanın alması vazgeçilmez ön koşul olan bir temel eğitim yaygınlaştırılarak gerçekleştirilecektir.

    İş hayatının etkin, verimli ve sürekli katılımını sağlayan; bireye, çağın gereklerine, toplumun gereksinimlerine uygun, istihdama yönelik geçerli bir meslek edindirmeyi amaçlayan bir ortaöğretim ve yükseköğretimin gerçekleştirilmesine devam edilecektir.

    Bireyin, evrendeki değişimin yanı sıra çok kısa aralıklarla, büyük boyutlarda değişen ya da gelişen mesleklere uyumunu sağlayacak, hedef kitlesi tüm toplum olan bir sürekli eğitimin uygulaması yaygınlaştırılacaktır.

2000’li yıllarda eğitim düzeylerindeki nicel ve nitel hedefler, Avrupa Topluluğu ve OECD ülkeleri başta olmak üzere gelişmiş ülkelerin ölçütleri ve ülkemizin gereksinimleri dikkate alınarak belirlenmiştir.

    Nüfusumuzun 1997 yılında 5 yıl olan ortalama öğrenim süresinin, en az 8 yıla yükseltilmesi,

    Nüfusumuzun eğitim düzeyinin, köyde ve şehir merkezlerinde yaşayan kadın ve erkekler için eşitlenmesi,

    Eğitimin her düzey ve türünde fırsat ve olanak eşitliğinin sağlanması,

    Eğitimin her düzeyinde Avrupa Birliği göstergelerinin yakalanması,

    Eğitimde kalitenin ve eğitim sisteminin nitel verimliliğinin yükseltilmesi,

    Eğitimin her düzeyinde öğrenci başarısının artırılması,

    Tüm eğitim kurumlarında okul kitaplıklarının geliştirilmesi ve işlerlik kazandırılması,

    Yatırım ve cari harcamalarda, kaynak kullanım verimliliğin artırılması,

    Eğitim sisteminin her düzeyinde uzmanlık hizmetlerine yer verilmesi

  genel hedefler olarak belirlenmiştir.

1.2.1. Okul Öncesi Eğitim              

   Öğretmen gereksinmesinin karşılanmasına bağlı olarak okul öncesi eğitimde okullaşma oranının, Avrupa Topluluğu ve OECD ülkeleri başta olmak üzere gelişmiş ülkeler düzeyine çıkarılması,

   Sosyal, psikolojik ve zihinsel gelişimin erken yaşlarda şekillenmesi nedeniyle, okul öncesi eğitimin yurt genelinde fırsat ve olanak eşitliği sağlayacak şekilde yaygınlaştırılması,

  hedeflenmektedir.

1.2.2. İlköğretim

  Nüfus artışında beklenen dengelenmeye bağlı olarak tüm çağ nüfusunun okullaştırılmasının korunması ve bu dönemde eğitimin kalitesi ön plana çıkarılarak öğrenci başarısının yükseltilmesi,

  Küçük yerleşim yerlerinde yaşayan öğrencilere hizmet veren ilköğretim okullarındaki (taşıma merkezi, YİBO, PİO) eğitim niteliğinin yükseltilmesi,

  Birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılan ilköğretim okullarının niteliğinin artırılması ve bu okulların sayısının asgari düzeye indirilmesi,

  Zorunlu eğitim çağı dışında kalan ve ilköğrenimini tamamlamamış herkese Açık İlköğretim Okulu ile ulaşılmasının yaygınlaştırılması,

  Çocukların zihinsel yeteneklerinin geliştirilmesi yanında ruhsal ve bedensel gelişimlerini de güvence altına alacak rehberlik hizmetlerinin yaygınlaştırılması,

    Öğrencilere en az bir yabancı dil öğrenme olanağının sağlanması,

    İkinci yabancı dil uygulamasının yaygınlaştırılması,

    Tüm ilköğretim okullarında işlikler kurulması,

      hedeflenmektedir.

1.2.3. Ortaöğretim

    İlköğretimde tam okullaşmanın gerçekleştirilmesine ve ortaöğretimde alt yapının tamamlanması için gerekli olan kaynağın sağlanmasına ilişkin yasal düzenlemelerin gerçekleştirilmesine bağlı olarak zorunlu eğitim süresinin 12 yıla çıkartılması,

    14-17 yaş grubundaki tüm çağ nüfusunun okullaştırılması,

    Öğrencilerin yüzde 65’i mesleki teknik eğitim, yüzde 35’inin de diğer ortaöğretim kurumlarında okullaşmalarının sağlanması,

    Sistemin, 14-17 yaş grubu gençleri bir alana/mesleğe ve/veya yükseköğretime hazırlayacak biçimde yeniden yapılandırılması,

    Mesleki ve teknik eğitim programlarının hazırlanması ve yürütülmesi ile ilgili yerel yapılanmanın güçlendirilmesi,

    Mesleki ve teknik eğitim programlarının, uluslar arası standartlara ulaşmayı kolaylaştıracak bir yapıda yürütülmesi,

hedeflenmektedir.

1.2.4. Özel Eğitim

    Özel eğitim programlarının, özel eğitim gören tüm öğrencilere meslek becerisi kazandıracak şekilde, uygulamalı olarak sunulması,

    Özel eğitim alması gereken çocukların normal gelişim gösteren çocuklarla birlikte eğitim göreceği okulların, bütün öğrencilerin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde mekân, donanım, personel ve program esnekliğine kavuşturulması,

    Üstün zekâlı ve üstün yetenekli çocukların rehberlik ve danışmanlık yardımını okul öncesi ve ilköğretim çağında alması ve bu çocuklar için uygun eğitim ortamlarının hazırlanması,

      hedeflenmektedir.

1.2.5. Sürekli Eğitim

    Uzaktan eğitim merkezlerinde yüz yüze eğitim gereksinimini de kapsayacak olan bilgi merkezleri yaklaşımı ile, isteyen herkese, her yerde, her zaman eğitim ya da öğrenme olanağı sağlanması,

    Açık öğretimle örgün eğitim arasında işlevsel bağ kurulması,

    Öğretmenlerin hizmet içi eğitiminin nicel ve nitel olarak geliştirilmesi,

  Ana-baba eğitiminin etkinliğinin artırılması,

  Toplumda yaşam boyu öğrenme anlayışının benimsenmesini esas alan her türlü yaygın eğitim olanağının desteklenerek geliştirilmesi,

  Özellikle üniversiteye giremeyen gençlere kısa yoldan beceri kazandırma ve meslek edindirme etkinliklerinin artırılması,

  Yerel yönetimlerin, gönüllü kuruluşların ve özel sektörün sürekli eğitim etkinliklerinin özendirilmesi,

  İş alanlarına, mesleklere ve meslek okullarına yöneltme, işgücü değerlendirme ve girişimcilik, yurttaşlık, etik ve estetik değerleri geliştirme, iş ve beceri eğitimi, meslek değiştirmek isteyenlere olanak tanıma gibi çeşitli alanlarda hizmet üretilmesi,

 Sürekli eğitimde hedef kitlenin, toplumumuzun tümünü kapsayacak şekilde genişletilmesi,

 hedeflenmektedir.

2. EĞİTİMDE STRATEJİLER

  2.1.   GENEL STRATEJİLER

  Eğitimin her kademesinde teknolojinin sağladığı olanaklardan, özellikle bilgisayar teknolojisinden azami ölçüde yararlanılarak, uzaktan eğitim yöntemleri geliştirilecektir.

  Öncelikle ilköğretim kurumlarında olmak üzere eğitimin her kademesinde bilgisayar destekli eğitim yaygınlaştırılacak ve okulların 21’inci yüzyılın gereklerine uygun araç ve gereçlerle donatılması sağlanacaktır.

  Rehberlik hizmetleri, okul öncesinden başlanarak eğitimin her kademesinde etkin bir şekilde uygulanacaktır.

  Eğitimin her kademesinde öğretmen gereksiniminin karşılanabilmesi amacıyla; mevcut öğretmen yetiştirme sistemi yanında, yükseköğretim kurumları ile yürütülmekte olan öğretmen yetiştirme projesi sürdürülecek; ayrıca kaynak ve ücret yetersizliği nedeniyle yeterli sayıda öğretmen istihdam edilemeyen alanlarda, daha iyi koşullarda, sözleşmeli statüde öğretmen istihdamına yönelik çalışmalar yapılacaktır.

  Eğitim kurumlarının başarı değerlendirmesi için toplam kalite yönetimini de dikkate alan, performans ölçümüne dayalı bir model geliştirilecektir.

  Eğitimin kalitesini doğrudan etkileyen fizikî altyapı, donanım, eğitim programı, öğretmen açısından eğitim kurumlarının yeterli düzeye getirilebilmesi için finansman olanakları geliştirilecek ve var olan kaynaklar etkin kullanılacaktır.

Eğitim sisteminde, kaynak kullanımında verimlilik sağlanabilmesi için eğitim bölgeleri uygulamasının etkinliği artırılacaktır.

2.2.            ÖZEL STRATEJİLER

2.2.1. Okul Öncesi Eğitim

   Okul öncesi eğitim yatırımlarında, okullaşma oranı en düşük yerleşim birimleri ile hızlı nüfus artışı gözlenen büyük şehirlere ve sanayi bölgelerine öncelik ve ağırlık verilecektir.

   Her ilköğretim okulunda ve fizikî kapasiteleri yeterli ortaöğretim kurumlarında, en az bir ana sınıfı açılmak suretiyle yatırım kaynağında tasarruf sağlanacaktır.

2.2.2. İlköğretim

  Sınıf mevcutları ülke ortalamasının üstünde ve göç alan yerleşim yerlerine ağırlık ve öncelik verilerek okul ve derslik sayısı artırılacaktır.

  İklim ve ulaşım durumu elverişli olan küçük yerleşim yerlerinde 6-8’inci sınıf öğrencileri ağırlıklı olmak üzere, taşımalı ilköğretime devam edilecek; iklim ve ulaşım durumu elverişli olmayan yerleşim yerlerinde yaşayan çocuklara ise, YİBO veya PİO’larda eğitim verilmesine devam edilecektir.

  Maddi olanakları yeterli olmayan öğrencilerin okul giysisi, çanta, kitap ve defter gibi gereksinimlerinin karşılanmasına devam edilecektir.

  İlköğretimin sekizinci sınıfından itibaren meslekî rehberlik hizmeti sunulacak, öğrenciler ilgi, yeti ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimde bir alana/bölüme yönlendirilecektir.

2.2.3. Ortaöğretim

  Ortaöğretimde okul çeşitliliği yerine program çeşitliliğine yer verilecektir.

  Mesleki ve teknik eğitim programlarının hazırlanmasında tüm ilgili kurum ve kuruluşların karar sürecine etkin biçimde katılmaları sağlanacaktır.

   Mevcut eğitim olanaklarından yararlanılarak tam gün-tam yıl eğitim uygulamasına devam edilecektir.

  Ortaöğretim programları arasında, tamamlama eğitimi ile yatay ve dikey geçiş olanakları artırılacaktır.

  Küçük yerleşim birimlerinde farklı programların bir arada sunulduğu çok programlı liselere ağırlık verilecektir.

  Mesleki örgün ve yaygın eğitim arasında birlik ve bütünlük sağlanarak, piyasada kazanılan deneyimler eğitim yaşamında değerlendirilecektir.

2.2.4. Özel Eğitim

  Özel eğitimde meslek programlarına ağırlık verilecektir.

  Eğitimin uygulamalı yapılmasına olanak tanıyacak altyapı hazırlanacaktır.

  Özel sektörün bu alandaki girişimleri özendirilecektir.

Eğitim sisteminin, amaçlarını gerçekleştirebilmesi, hedeflerine ulaşabilmesi ve kendini sürekli geliştirebilmesi için; yönetim süreçlerinin işleyişinde ve karar alma mekanizmalarında etkinliği artıracak çalışmalar içine girilmesi gerekmektedir. Bu çalışmalardan birisi olan İl-İlçe Millî Eğitim Müdürlükleri Yönetim Bilgi Sistemi (İLSİS); il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerinin işlevlerinin bilgi teknolojisi desteğiyle yürütülmesi amacıyla kurulacak bir yönetim enformasyon sistemidir. Enformasyon sisteminin temel hedefi ;

Merkez örgütünde;

  Güncel, sürekli ve düzenli gereksinimi karşılamak,

  MEB merkez ve taşra örgütü arasında artan iletişim gereksinimini karşılamaktır.

  Taşra örgütünde;

  Artan sorumlulukların etkin bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak ve karmaşıklaşan işlemleri kolaylaştırmaktır.

  İLSİS uygulama yazılımları 11 ayrı modülden oluşmaktadır. Bu modüller; özlük, atama, devlet kurumları, istatistik, arşiv-evrak, bütçe-muhasebe, tahakkuk, özel kurumlar, teftiş-soruşturma, yatırım ve tesisler, demirbaş–ayniyattır. Bu modüller il milli eğitim müdürlüklerinin öncelikle işlerinin hızlı, güvenilir ve basit olması için tasarlanmış ve kullanılmaktadır. İLSİS Projesi uygulamaya konulduğunda merkez ve taşra örgütleri arasında karşılıklı olarak sağlıklı, hızlı ve güncel bilgi akışı sağlanacaktır.

MEB’in örgüt yapısı ve görevlerinin günümüz eğitim gereksinmelerine yanıt verecek niteliğe kavuşturulması, çağdaş ve demokratik Türkiye idealinin gerçekleşmesi için;

   Merkez örgütünün plân, program ve denetim işlevlerini yerine getirecek,

   Taşra örgütünün ise icra fonksiyonlarını yerine getirecek,

   İnsan ve maddi kaynaklardan en verimli biçimde yararlanacak,

   Sorunlar hakkında doğru ve hızlı çözüm üretecek,

   Uygulama kararları alacak nitelikli personel çalıştırılmasına olanak verecek,

biçimde düzenlenmesi amacıyla, 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Yasa ile ilgili çalışmalar sürdürülecektir.

©2002 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Tüm hakları saklıdır.